Minister Rouvoet is op tournee om de relaties tussen kerk en overheid te versoepelen als het gaat om hulpverlening aan kwetsbare groepen. Gisteren liet hij voor een PKN-publiek in Hoogeveen weten dat gemeentebesturen “niet in de kramp moeten schieten” om christelijke organisaties te betrekken bij hun beleid. Zaterdag had hij al iets soortgelijks gezegd tijdens een landelijke PKN-dag in Utrecht; hij had toen ook kerken opgeroepen niet bang te zijn om bij de overheid aan te kloppen. Ik zeg: quatsch! Kerken, hou de overheid met een lange stok op afstand!
Van staatslotje getikt
Wat een beschamend gedoe, met die Staatsloterij! En dan doel ik niet op het feit dat de hoofdprijs op eenvijfde lot gevallen is waar het hele land over mekkert, noch op de niet uitgekeerde miljoenen waar een speciaal opgerichte stichting over mekkert, noch op het riante salaris van de directeur van de Staatsloterij waar minister Bos over mekkert. Nee, het hele land, die stichting en de minister — die moeten zich op de eerste plaats schamen, en pas dan de Staatsloterij.
Smetvrees
Je reinste smetvrees is het. Het GGD Amsterdam heeft kerken aangeraden tijdens avondmaal of eucharistie niet gezamenlijk uit één beker te drinken, zoals gebruikelijk is. Dit in verband met de Mexicaanse griep, die nu al meer mensen hysterisch heeft gemaakt dan daadwerkelijk ziek. Maar de smetvrees waar men nu blijk van geeft, betreft niet het Mexicaanse griepvirus. Nee, de besmettingshaard die men zo panisch vreest zijn de kerken zelf. Een overheidsinstelling die kerken verzoekt plastic bekertjes te gebruiken tijdens de liturgie… Het moet niet gekker worden met die slinkse staatsbetutteling. (Maar het gaat nog gekker worden, let maar op.)
De tsunami van Geertologen
De opmars van Geert Wilders is te wijten aan de kerken, las ik laatst. Aha. En ik maar denken dat de opmars van Wilders te wijten was aan al die mensen die op Wilders gestemd hebben. Wat naïef van me. Gelukkig zijn daar de grote professoren in de Geertologie die me kunnen vertellen hoe het echt zit. Zoals de wijze grijze uil Hofland, in de wijze grijze Groene Amsterdammer. De opmars van Wilders is te wijten aan de centrumpartijen, legt hij uit. En aan het feit dat Obama niet in Europa is geboren. En, heus waar, aan de taalkunde. Maar ik zal het je nog sterker vertellen…
Religieus engagement
Ingeklemd tussen een erudiete lezing van historicus James Kennedy en een wat warrige, maar prikkelende tirade van rechtsfilosoof Afshin Ellian, mocht CDA-parlementariër Jan-Jacob van Dijk een woordje doen. Een “woordje”, dat klinkt misschien wat oneerbiedig, maar ‘t was echt niet meer dan een woordje. Een welluidende maar niet erg diepgravende toespraak van een ervaren politicus, die veel praat zonder veel te zeggen. Op het symposium Religie in het publieke domein afgelopen zaterdag in Utrecht praatte hij veel en zei hij weinig over de vraag wat religie is, wat haar rol in het publieke domein is of zou moeten zijn, en wat christelijke waarden nu eigenlijk zijn. Zijn boodschap was zo vriendelijk en oncontroversieel, dat zelfs de paar verdwaalde liberalen en humanisten in het publiek genoeglijk in slaap sukkelden. Maar toen gebeurde er iets opmerkelijks.
De gestalte van Europa
“(Europa) kan rijk zijn of arm worden; het kan een ongemeen ontwikkelde industrie hebben of het kan moeten terugkeren naar landbouw; het kan deze of gene politieke vorm krijgen, — niettegenstaande dit alles blijft het zichzelf zo lang zijn fundamentele gestalte blijft leven.” — Romano Guardini, De heilbode in mythe, openbaring en politiek (1949).
Mijn zoon van drie wees vanochtend op een kaart van Europa die in de krant stond afgedrukt.
“Papa, wat is dat?”
“Dat is Europa, jongen. Daar wonen wij. En vandaag gaan alle grote mensen, papa en mama ook, stemmen om te bepalen wie er de baas wordt in Europa.”
Beter wist ik het ook niet uit te leggen op peuterniveau, de finesses van het Europese politieke bedrijf leg ik hem later nog wel uit. Maar hij leek het al aardig te vatten. Zijn blik werd dromerig, en hij verzuchtte ernstig:
“Misschien ik wel.”
Wie weet, ik help het hem hopen. Een kind van drie aan de macht; er zouden wijzere beslissingen worden genomen dan wanneer de eurosceptische volksmenners het voor het zeggen krijgen. Europa verscheurd door de honden, in een woeste worsteling om het grootste bot… de Duitse cultuurfilosoof Guardini had het net zien gebeuren toen hij de bovenstaande tekst schreef. Hij stelde er een Europa tegenover dat een permanente opgave zou zijn, een Europa dat een dienend leiderschap tentoon zou spreiden in navolging van de gestalte van Christus, die de gestalte van Europa zo wezenlijk bepaald heeft. Al zal ik vergeefs de naam van mijn zoon zoeken op de kandidatenlijst, ik zal op hem stemmen vandaag.
Geen standpunt
Een organisatie oprichten om de belangen van de een of andere groep te behartigen, en dan ‘geen standpunt’ hebben… Kan dat? Ja, dat kan, beweert de nieuw opgerichte stichting Christho, een organisatie voor christelijke homo’s. “Iedere christen-homo mag zelf in z’n leven samen met God zoeken hoe z’n geloof praktisch invulling krijgt”, aldus de stichtingsvoorzitter. De echo van de Reformatie is onmiskenbaar: de meest wezenlijke religieuze band is die tussen het individu en zijn Schepper, onbemiddeld. Maar wat is dat nu anders dan een standpunt? En blijkbaar is dat standpunt een organisatie waard om het te behartigen. Die bescheidenheid waar de voorzitter het over heeft, het niet willen oordelen, dat alles is heel mooi en belangrijk. Maar als het echt ieder voor zich is, dan zijn er überhaupt geen organisaties nodig, dan zou er niet eens politiek mogelijk zijn. Je hoort vaak spreken over ‘het innerlijke kompas’. Maar een mens die echt louter op zijn eigen innerlijk, zijn eigen geweten en eigen oordeel is aangewezen, heeft geen richting, horizon of bestemming meer, en heeft dus geen kompas meer nodig.
Symposium over religie
Op zaterdag 6 juni organiseert het CDJA Utrecht een symposium over ‘religie in het publieke domein’. Het is een zeer interessant programma, met onder meer James Kennedy, Afshin Ellian en Sophie van Bijsterveld. Nou ja, volg de link maar voor verdere details. Dit symposium is onder andere georganiseerd, zo begreep ik van een der organisatoren, naar aanleiding van een boek waar ik als eindredacteur een bescheiden bijdrage aan heb mogen leveren, namelijk Religie in het publieke domein. Fundament en fundamentalisme. Hoe dan ook: een symposium dat ik van harte kan aanbevelen!
Een boot vol conservatieve idealen
Laat ik beginnen met het afgeven van een spoiler alert: ik kan weinig zinnigs zeggen over de film The Boat that Rocked zonder een heleboel van de film weg te geven. Dus als je de film nog wil gaan zien (wat ik je van harte kan aanraden) en verrast wil worden, lees dan niet verder.
In de nieuwbouwwijk waarin ik woon — je weet wel, 