“En elders vele andere heilige martelaren…” Dat is, zo ongeveer, de vertaling van de kop boven dit stukje. Het is een frase uit het Martyrologium Romanum, het officiële martelarenboek van de Katholieke Kerk. Ik las ergens dat dat boek meer naamloze martelaren telt dan met naam bekende martelaren.
Paul Hamans, priester van het bisdom Roermond en deskundige op het gebied van twintigste-eeuwse martelaren, schreef een boek over een soort van tussencategorie: de martelaren wiens namen wij bijna vergeten zijn, namelijk die van de meer dan honderd tot het katholicisme bekeerde joden die in de zomer van 1942 werden gearresteerd en in Auschwitz vermoord werden. Edith Stein is eigenlijk de enige nog alom bekende naam uit deze groep. De executie van deze joodse katholieken was een vergeldingsactie voor een herderlijke brief van de Nederlandse bisschoppen, waarin de nazi’s bekritiseerd werden.
Het boek van pater Hamans heet Edith Stein and Companions. On the way to Auschwitz, en is verschenen bij de Amerikaanse uitgever Ignatius Press. Ik kon in een tamelijk uitgebreide lijst van publicaties van deze auteur (zie hier, onderaan de pagina) geen Nederlandse editie van dit boek vinden. Vreemd eigenlijk – waarom is dit boek niet in het Nederlands verschenen? Is ons land er nog niet klaar voor? Willen wij, zoals de recent overleden katholieke schrijver Ralph McInerny in zijn voorwoord bij Hamans’ boek ook suggereert, Edith Stein en haar bijna naamloze kompanen liever als joodse Holocaust-slachtoffers zien dan als katholieke martelaren? Of is er een andere (misschien ook plattere, meer praktische) reden dat dit boek meteen in het Engels verscheen? Wie het weet mag het zeggen, ik ben benieuwd.
Om deze ene bij naam bekende heilige en slachtoffer van het naziregime te herdenken – et alibi aliorum plurimorum sanctorum martyrum, uiteraard - een filmpje uit de nog niet eens zo oude doos. Gemaakt in Keulen, rond de verschijning van het Bronnenboek Christendom, waarin ook een tekst van Edith Stein is opgenomen. Neem me de povere beeld- en geluidskwaliteit niet kwalijk.

Beste Anton,
Dank voor de bijzondere teksten van Edith Stein. Zij doen mij ook aan Titus Brandsma denken. Hartelijke groet van
Wily Verswijveren
Het is geen wonder dat van genoemd werk geen Nederlandse vertaling verschenen is. Het goddeloze Nederland is meer geinteresseerd in sex literatuur.
Duitsland had een postzegel uitgegeven om Edith Stein te eren. Wat heeft Nederland in deze gedaan? Niets.
Mgr. de Jong heeft de moed gehad een openlijk protest tegen de jodenvervolging te publiceren. Helaas heeft genoemde brief de moffen ertoe gebracht wraakacties uit te voeren.
Is genoemde bisschop ooit postaal herdacht? Nooit.
Nog een aanvulling:
Onze Pater TITUS BRANDSMA, slachtoffer van het heidens nazidom, in 1985 Zalig verklaard. Postaal in Nederland niet gehuldigd.
De Nederlandse post heeft zich enige jaren geleden onsterfelijk belachelijk gemaakt met de uitgave van een “Kerst”zegel met als afbeelding een vrouw met stofzuiger voor een kerstboom. De onbenulligheid ten voeten uit.
You ask: “Vreemd eigenlijk – waarom is dit boek niet in het Nederlands verschenen?” Very “vreemd” indeed… In fact, Fr Paul Hamans’ work WAS first published in Dutch in the Netherlands. There is absolutely no need for “een Nederlandse vertaling” of his book – he wrote it in Dutch, after all! The English-language book you mention is itself “een Engelse vertaling” of part of his much larger work “Getuigen voor Christus: Rooms-katholieke bloedgetuigen uit Nederland in de twintigste eeuw”, published in ‘s-Hertogenbosch, 2008. And “Getuigen voor Christus” has been perfectly available in the Netherlands for two years now – nothing has been suppressed or deliberately ignored. I am a bit disturbed that you and the people sending in their “reacties” here prefer to believe that there is some sort of plot by nameless conspirators (sadly, this usually means … Jews) to hide this material from the Dutch people in order to give undue emphasis to “joodse Holocaust-slacthtoffers” and thereby ignore “katholieke martelaren”.
Dear mr. Baaden,
Thank you very much for your reply. I was simply not aware of the Dutch version of fr. Hamans’ book, so thanks for pointing that out. However, I wish to emphasize, that I did not mean to suggest any “plot by nameless conspirators” behind this, and most certainly no jewish conspiracy! That wouldn’t make sense to me. What I am concerned with, is not some secret plot by some particular group of people, but more something like a general tendency to focus exclusively on what is wrong in the Roman Catholic Church.
Today I wrote a post on my blog (my new blog, this is my old one… see: http://www.antondewit.nl/verloren-in-vertaling/ ) to explain this point more clearly (hopefully).
Thanks again!