De wijsheid van G.K. Chesterton

Het blijft me verbazen. Hét grote raadsel van onze tijd kun je het noemen: waarom lezen zo weinig mensen nog Chesterton?

Ik was mijn hoofd aan het breken over dit mysterie, toen ik vanmiddag op het puntje van mijn luie stoel diens meesterwerk The Everlasting Man uit 1925 aan het lezen was. Wat een fenomenaal boek! Met veel humor en ijzersterke logica fakkelt hij een aantal opvattingen die ook vandaag de dag nog zeer courant zijn tot op de grond af. Namelijk: dat de mens “maar” een dier is als alle andere dieren, dat Jezus “maar” een mens is als alle andere mensen, en dat het christendom “maar” een godsdienst is zoals alle andere godsdiensten. Als je dit boek leest, zul je voortaan in de lach schieten wanneer je mensen dergelijke flauwekul hoort uitkramen.

Zijn eerdere boek Orthodoxy uit 1908 is ook één van mijn favorieten. De scherpste en grappigste verdediging van het christelijke geloof aller tijden. Ook dit boek is precies honderd jaar na dato nog altijd hoogst actueel. Dat is, nu ik er over nadenk, helemaal geen goed teken, want ook dat bewijst dat Chesterton veel te weinig gelezen wordt. We zouden een heel regenwoud kunnen uitsparen wanneer de atheïstische goeroes eerst eens Chesterton zouden lezen voor ze weer een boek volkalken met fantasieloos geneuzel. Want al hun zogenaamd rationele argumenten blijken al eens door Chesterton ontmaskerd. Let wel: op volmaakt rationele gronden. In zijn tijd won hij al moeiteloos ieder debat van de atheïstische en agnostische goeroes van zijn tijd, als H.G. Wells, Bernard Shaw, Bertrand Russel… Ik heb de fantasielozen van onze tijd al talloze aanvallen zien lanceren op de apologieën van bijvoorbeeld Thomas van Aquino of recenter C.S. Lewis, maar aan Chesterton durft geen mens zich te wagen. 

En toch: Orthodoxy is nog wel geregeld in het Nederlands vertaald, voor het laatst in 2001. Maar bij mijn weten is het bij een eenmalige druk gebleven en komt er geen herdruk. The Everlasting Man is voor zover ik weet nog maar één keer in het Nederlands vertaald, en dan nog wel lang geleden, toen ze poepen nog met een lange oe schreven. (Om precies te zijn: als De eeuwige mens in 1948, bij Het Spectrum in Utrecht. Als iemand deze uitgave heeft en graag kwijt wil: laat het weten! Trouwens ook als je van andere vertalingen weet.)

Als ik enigszins de tijd vind zal ik het zelf maar doen. The Everlasting Man vertalen, bedoel ik. Gewoon hier, op dit blog. In kleine snippers. Open voor iedereen om op te schieten, commentaar op te leveren – ik ben immers geen vertaler, noch een specialist op het gebied van deze auteur. Maar ook deze tijd verdient Chesterton.