Een oase van verveling

Een echt vrijdagmiddagfilmpje, dit. Ik vind het tamelijk briljant: Minesweeper: The Movie. Schitterende dialoog ook:

“Why are you really here?”
“I want to make this land safe.”
“Why are you here, soldier?”
“I’m here because I’m bored.”
“Don’t you ever forget that.”

Welke beeldschermarbeider van dit digitale tijdperk kent niet de mysterieuze aantrekkingskracht van de standaardspelletjes van Windows? (Zelf verkies ik overigens Hartenjagen en Spider Solitaire boven Minesweeper, maar toch.) Ja, het is een soort van verveling, maar dit type verveling wordt vaak verkeerd begrepen. Ik speel dergelijke spelletjes nooit als ik niets te doen heb, maar juist wanneer ik te veel te doen heb. Precies in het felle, verzengende zonlicht van deadlines en stress, vormen deze spelletjes een welkome oase –koelte en schaduw en helder water. De mens moet zich vervelen — alleen heel vervelende mensen vervelen zich nooit.

Jurken, bloemen en liefdesliedjes

Ik breek me nu al twee dagen het hoofd over het merkwaardige Engelse onderzoek waar Kerknieuws.nl over berichtte, waaruit zou blijken dat mannen de kerk te vrouwelijk vinden. Op zich verbaas ik me niet over die constatering zelf. Dat pastorale medewerkers en vrijwilligers in de meeste kerken hoofdzakelijk vrouwen zijn is, ook in ons land, een bekend gegeven, en natuurlijk doet dat wat met het imago van de kerk. Theoloog Frank Bosman schreef er ook een grappige, lezenswaardige column over. Maar ik verbaas me meer over de nadere toelichting van het geciteerde onderzoek: mannen zouden niet graag “liefdesliedjes” zingen voor een andere man (in casu: Jezus), en ze ergeren zich ook aan de bloemetjes in de kerk en aan het feit dat de voorganger een jurk draagt. Krak — daar breekt mijn klomp…

Groene energie uit de schoot van de kerk

Het heeft iets hoopvols en iets bevreemdends tegelijk. In de koude grotten onder de oosters-orthodoxe Uspenski-kathedraal in Helsinki, Finland, wordt een milieuvriendelijke data-opslagruimte gebouwd. Het idee is briljant in z’n eenvoud. De grotten koelen vanzelf de honderden computerservers die er worden neergeplempt, en de hitte die die krengen genereren wordt weer opgevangen en gebruikt voor de verwarming van de huizen in de Finse hoofdstad. Met de energie die wij met z’n allen opwekken met ons geblog, gemail, gegoogle en getwitter verdrijven we dus ook nog eens de Scandinavische winterkou. (Ga nu niet extra lang achter je beeldschermpje zitten uit angst dat er ergens een arm Fins gezinnetje bevriest, want er is heus voldoende input: dergelijke datacentra zijn tezamen goed voor 1% van alle energieverbruik ter wereld, met een CO2-uitstoot zo groot als die van heel Nederland.)

Intrigerender nog dan het idee dat digitale informatie huizen kan verwarmen, vind ik het gegeven dat dit duurzame datacentrum in de spelonken onder een kathedraal wordt gebouwd, een kathedraal nog wel waarvan de naam verwijst naar het ontslapen van de Moeder Gods. Dat deze kerk dus de huizen verwarmt en ons oververhitte geblog en gemail en gegoogle en getwitter blust in haar eigen schoot, ja, in de womb en tomb van de Heilige Maagd. Bevreemdend vind ik die gedachte, maar toch ook hoopvol.

Hamertje Tik

Voor zijn vierde verjaardag had onze zoon Hamertje Tik cadeau gekregen. Het bracht meteen warme herinneringen bij me boven: ook mijn broers en ik hebben in onze prille jaren verwoed kleurige triplexplankjes met voorgeboorde gaatjes op stukjes kurk getimmerd, met spijkertjes die meer op punaises leken en een hamertje dat ook geen echte spijkers verdragen zou. Alleen bij mijn jonge broertje heeft dit speelgoed overigens een gunstig effect gehad; hij is daadwerkelijk timmerman geworden, een solide en eerbiedwaardig beroep met Bijbelse bijklank. Mijn ouders moesten lijdzaam toezien hoe mijn oudere broer en ikzelf afgleden naar de intellectuele arbeid – nou ja, iedere familie heeft zo z’n zwarte schapen.

Hommeles tussen de herders (2)

Ter aanvulling op wat ik gisteren schreef over de benoeming van Mgr. Léonard in België, een klein uitstapje naar een al even eigenaardige kerkelijke controverse — zij het nu niet in België, maar in Nederland, en niet in de katholieke, maar in de protestantse kerk: namelijk het onderzoek naar de atheïstische dominee Klaas Hendrikse. Wat die twee kwesties met elkaar te maken hebben? Laat me het uitleggen…

Hommeles tussen de herders

En toen was er een nieuwe aartsbisschop in België. Mgr. André-Mutien Léonard is benoemd tot opvolger van kardinaal Godfried Danneels. In mijn perceptie — maar ik ben maar een onnozele leek uit het hoge noorden — volgt de ene vriendelijke herder de andere vriendelijke herder op. Maar nee, dat mag ik niet vinden, als ik alle woeste berichten mag geloven. Een vijand van het volk volgt een vijand van de kerk op — zo moet ik het geloof ik ongeveer zien…

Nogmaals: het pantheïstische sprookje

Eerder heb ik geschreven over het “hopeloze, pantheïstische sprookje” dat de visueel spectaculaire film Avatar is. Stiekem zat ik al te wachten op wat father Robert Barron er over zou gaan zeggen (ik bewonder deze man Gods zeer en volg hem op de voet), en inmiddels heeft hij een schitterend en fijnzinnig commentaar gegeven op zijn YouTube-kanaal — zie het filmpje hieronder. Hij is overwegend positief over de film, en steeds zeer genuanceerd. Maar ook hij bespreekt het impliciete pantheïsme, en legt volgens mij heel helder — veel helderder dan ik dat deed — uit wat nu precies het verschil is met het christelijke theïsme.

Father Barron, voor wie hem niet kent, is een Amerikaanse priester, filosoof en theoloog, en drijvende kracht achter het multimediale WordOnFire-project. Op zijn YouTube-kanaal geeft hij intelligent commentaar op allerlei actuele kwesties (en dus ook op films), en weet daarbij steeds op heel verstaanbare wijze uit te leggen waar het in het katholicisme om draait. Ik vind het werkelijk een feest om naar deze man te luisteren. Een aanrader dus!

Religiejournalistiek anno nu

Afgelopen weekend was ik in het Dominicanenklooster in Huissen bijeen met een aantal collega-religiejournalisten, in het eerste zogeheten ‘Beraad van Huissen’. In een inspirerend en intensief programma hebben wij gesproken over de kwaliteit van en uitdagingen voor de religiejournalistiek. Uit dit Beraad is een manifest voortgekomen, waarin wij vijf wezenlijke principes van de religiejournalistiek poneren. Hieronder de integrale tekst van dit manifest.

Een tijdloze realiteit

Van dit filmpje kan ik geen genoeg krijgen. Deze fresco’s van Fra Angelico bezitten een schoonheid die de zintuigen brutaalweg passeert, en direct aan iets diepers raakt — aan een herinnering, wilde ik zeggen, maar ik bedoel natuurlijk: aan een actualiteit. Ongeveer halverwege het filmpje wordt de Graflegging van Christus getoond. Behalve de personen die daar volgens de Bijbel inderdaad bij waren, zie je ook een figuur in dominicaner habijt afgebeeld; als ik me niet vergis is het de heilige Dominicus zelf. Wij zijn geneigd dergelijke anachronismen in de oude religieuze kunst een beetje raar te vinden. Gewend als wij zijn aan kritisch-historisch onderzoek, willen wij steeds maar weten hoe het er ‘echt’ aan toe ging, vrij van vertekeningen van onze eigen tijd. Dominicus is zo bezien een binnendringer in dit schilderij, een ongenode gast, daar alleen geplaatst om de kloosterorde waartoe Fra Angelico zelf behoorde binnen te smokkelen in het Bijbelse verhaal. Maar in werkelijkheid is het natuurlijk precies andersom: Fra Angelico smokkelt het Bijbelse verhaal zijn orde binnen, of anders gezegd: het is het verhaal dat binnendringt in de actualiteit, als genode of ongenode gast. Daarmee wordt het tafereel niet minder realistisch, want het raakt precies aan een tijdloze realiteit. De kunstenaar vertekent de werkelijkheid niet door elementen uit zijn tijd een plaats te geven in de Bijbelse gebeurtenissen; wij vertekenen de werkelijkheid wanneer we die Bijbelse gebeurtenissen geen plaats willen geven in onze tijd.

Het infiltratietijdperk

Noem het toeval of synchroniciteit — of noem het gewoon bij z’n naam: teken van een dwaze tijd –, maar de merkwaardige veiligheidsincidenten stapelen zich in korte tijd op in de krantenkolommen. Een boze moslimfundamentalist die slecht op had gelet bij scheikunde, maar die toch de beveiliging van Schiphol te slim af was geweest. Weer een andere boze moslimfundamentalist die met een bijl in het huis van de Deense cartoonist Kurt Westergaard binnendrong. Een Britse journalist die erin slaagde met een injectienaald het vliegtuig in te komen. Een verwarde vrouw die de Vaticaanse veiligheidsmensen te snel af was en de paus deed struikelen. Spaanse hackers die inbraken op een dure EU-website en er een foto van Mister Bean op plaatsten. Een paar lieden die doodleuk aan tafel aanschoven bij Barack Obama zonder dat ze uitgenodigd waren. En dan nu een journaliste die zomaar kon infiltreren bij de PVV… Welkom in het infiltratietijdperk.